Ερωτική κακοποίηση παιδιών στο Βυζάντιο, σύγκριση με το Ισλάμ του σήμερα

Child sexual abuse: Historical cases in the Byzantine Empire  

Η παιδεραστεία ήταν πηγή χρυσού για αυτούς που είχαν παιδάκια κάτω των 10 ετών. Ανεξαρτήτως τάξης, πλούτου ή κοινωνικής θέσεως, το εμπόριο παιδιών μέσω γάμου για οποιαδήποτε ανταλλαγή ήταν συχνότατο φαινόμενο.

Οι αυτοκράτορες χρησιμοποιούσαν ανήλικες πριγκήπισες για επίτευξη συμμαχιών. Οι μεσσαία τάξη για δημιουργία σχέσεων με την αριστοκρατία, και οι φτωχοί για πλουτισμό.

Οι θρησκευτικοί άρχοντες είτε ευλογούσαν τοιούτους γάμους από φόβο αποκοπής της κεφαλής, είτε για πλουτισμό, είτε μετείχαν και αυτοί σε αισχρότητες.

Οι βιασμοί ανηλίκων συζύγων, προξενούσαν στείρωση στις "βασίλισσες" και οι παιδεραστές αυτοκράτορες δεν είχαν διαδόχους.

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Παιδική πορνεία, παιδεραστία, αιμομιξίες και βιασμοί από τον απλό λαό, μέχρι... τον ανώτερο κλήρο και τους αυτοκράτορες.      Από την έρευνα πρωτότυπων κειμένων Βυζαντινών ιστορικών και χρονικογράφων προκύπτει, ότι στη μεσαιωνική συντηρητική θεοσεβή βυζαντινή κοινωνία με τις νηστείες, τις θρησκευτικές τελετές της κ.λπ. άνθισε το φαινόμενο της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών με τις μορφές της παιδεραστίας, της παιδικής πορνείας, της αιμομιξίας και του βιασμού υπό την κάλυψη των πρόωρων γάμων, από τον απλό λαό, έως τον ανώτατο κλήρο και τους αυτοκράτορες.           Για το κοινωνικό αυτό φαινόμενο στο Βυζάντιο μίλησε στην «Ελεύθερη Έρευνα» η επίκουρη καθηγήτρια της Ιστορίας της Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Δρ. Έφη Ρεμπελάκου, η οποία έχει εκπονήσει τη διδακτορική της διατριβή στην Παιδιατρική στο Βυζάντιο.                Η Δρ Έφη Ρεμπελάκου σπούδασε Ιατρική στην Αθήνα με ειδίκευση στην Παιδιατρική, καθώς και Μεσαιωνική και Ελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ ΤΗΣ Δρ ΕΦΗΣ ΡΕΜΠΕΛΑΚΟΥ «Ε.Ε.»: Πώς ξεκίνησε η έρευνά σας για την κακοποίηση παιδιών στο Βυζάντιο; - Η Παιδιατρική στο Βυζάντιο ήταν το διδακτορικό μου θέμα, που αφορούσε την σωματική  κατάσταση και την σωματική υγεία των παιδιών αφ’ ενός και την ψυχική τους υγεία αφ’ ετέρου. Δεν φανταζόμουν ποτέ, ότι στο θέμα της ψυχικής υγείας των παιδών στο Βυζάντιο θα υπήρχαν προβλήματα, διότι, ενώ παρουσιάζεται ως μια κοινωνία θεοσεβούμενη με αγάπη προς τον πλησίον, εν τούτοις ανακάλυψα, ότι στο θεοκρατούμενο Βυζάντιο το φαινόμενο της κακοποίησης παιδιών είχε μεγάλες διαστάσεις. «Ε.Ε.»: Ποιες ήταν οι πηγές, που σας βοήθησαν στην έρευνά σας; - Προχωρώντας την έρευνα ανακάλυψα από πάρα πολλές πηγές, ότι η κακοποίηση των παιδιών στο Βυζάντιο, είναι ανατριχιαστική, σε σημείο που μας κάνει να  απορούμε. Οι πηγές μου είναι καθαρά ιστορικές, είναι δηλαδή οι βυζαντινοί ιστορικοί, οι χρονογράφοι, η Βυζαντινή Λογοτεχνία, που μιλάει για το θέμα κ.λ.π.. Αλλά υπάρχουν κι’ άλλες πηγές, όπως αγιογραφίες, που παρουσιάζουν ένα παιδί να κακοποιείται ποικιλοτρόπως και κάποια στιγμή, το σώζει ένας καλός άγιος. Αυτές είναι σε γενικές γραμμές οι πηγές. Παιδική πορνεία «Ε.Ε.»: Συνεπώς, έχουμε και τα ονόματα των ιστορικών; - Είναι ο Προκόπιος, ο οποίος δεν χαρίστηκε ούτε σε αυτοκράτορες, όπως στον Ιουστινιανό και στην Θεοδώρα, που έκανε γνωστές όλες τις σκοτεινές πλευρές τους. Σημειωτέον, ότι και η ίδια η αυτοκράτειρα Θεοδώρα ήταν ένα κακοποιημένο παιδί, διότι ήταν ορφανή, όπως και οι άλλες δύο αδελφές της  και ο πατέρας τους, από πολύ μικρές τις υποχρέωνε να κάνουν στριπ-τηζ σε τσίρκο. Η Θεοδώρα, που ήταν η μικρότερη παρουσίαζε ένα πορνοθέαμα, το λεγόμενο «νούμερο της χήνας». Ξάπλωνε γυμνή με καλυμμένο το σώμα της με σπόρους. Έπειτα έφερναν  μια χήνα, η οποία τους έτρωγε κι έτσι αποκαλυπτόταν σιγά - σιγά το σώμα της. Αντιλαμβάνεσθε, ότι ήταν κάτι περισσότερο από ένα σημερινό στριπτήζ, παρουσιαζόμενο από ένα μικρό κοριτσάκι.  «Ε.Ε.»: Αληθεύει ότι  η αυτοκράτειρα Θεοδώρα,  έπασχε από  ακόρεστη ερωτική πείνα,  την οποία δεν μπορούσαν να κορέσουν ούτε δύο, ούτε  τρείς άνδρες, αλλά  με πολύ περισσότεροι; - Οι ιστορικοί, έτσι λένε. Ο Προκόπιος,  αναφέρει ότι ήταν τόσο αχόρταγη, που μαζί με την παλιά της φίλη από το τσίρκο, την Αντωνίνα, την οποία η ίδια πάντρεψε με τον στρατηγό  Βελισσάριο, έβγαιναν ντυμμένες πόρνες τα βράδυα προς αναζήτηση ανδρών, για να κορέσουν την αχόρταγη ερωτική τους μανία. Ο Προκόπιος όλα αυτά τα δημοσίευσε μετά τον θάνατο του αυτοκρατορικού ζεύγους, διότι όσο ζούσαν, ήταν αδύνατον· θα τον σκότωναν. Για το Βυζάντιο ο αυτοκράτορας, διοριζόταν «ελέω θεού» και υποτίθεται, ότι θα έπρεπε να είναι άτομο υψίστης ηθικής και αδιαμφισβήτητης αρετής. Το ίδιο ίσχυε  και για την γυναίκα του αυτοκράτορα, που για την Θεοδώρα και πολλές άλλες, δεν  ήταν καθόλου έτσι, αν και κάποιοι άλλοι ιστορικοί, προσπάθησαν να την αποκαταστήσουν.    H σύζυγος του Ιουστινιανού αυτοκράτειρα Θεοδώρα (στ΄ αι. μ.Χ.), πόρνη από την παιδική της ηλικία. (Ψηφιδωτό από τον Άγιο Βιτάλιο, Ραβέννα.) Η κακοποίηση ξεκινούσε από το δικαίωμα των γονιών να  επιβάλουν σωματικές τιμωρίες στα παιδιά τους, κάτι που ήταν στην ημερησία διάταξη όλων των κοινωνιών μέχρι και πρόσφατα. Δεν μιλάμε για ένα απλό χαστούκι, αλλά  για ξυλοδαρμό με ραβδιά, μαστίγια και ακόμη πιο σκληρές τιμωρίες. Λένε, ότι ο γυιός του Θεοδόσιου, ο αυτοκράτορας Αρκάδιος, όπως και ο δικός του ο γυιός, επειδή ήταν πάρα πολύ άτακτοι μαθητές, είχαν τα σημάδια από τους δασκάλους τους μέχρι και  την ενηλικίωσή τους. Δεν ήταν δηλαδή ελαφρές οι τιμωρίες. Όσο για την σεξουαλική κακοποίηση, υπήρχαν όλες οι μορφές της στο Βυζάντιο και σε αγόρια και σε κορίτσια και παντός είδους σεξουαλική κακοποίηση, που δεν απέχει από τα βασανιστήρια. Τα ευρήματα είναι αποστομωτικά, διότι η σεξουαλική  κακοποίηση, δεν περιορίζεται στους ξένους. Συμπεριλαμβάνει τους γονείς, τα αδέλφια, τους δασκάλους, τους παπάδες κ.λ.π. Η εργασία μας έχει πολύ μεγάλη απήχηση, διότι αναφέρεται και από ξένους ερευνητές. Ιερή παιδεραστία «Ε.Ε.»: Υπάρχουν και εδώ στοιχεία; - Βεβαίως. Κάποτε βρέθηκαν ένοχοι δύο Επίσκοποι του Βυζαντίου για παιδεραστία και  σεξουαλική κακοποίηση δύο μικρών αγοριών, που  υποτίθεται, ότι οι Επίσκοποι όφειλαν  να είναι  άμεμπτοι σαν ιερά πρόσωπα και τους επέβαλαν την πολύ σκληρή ποινή της καυλοκοπίας, δηλαδή τους έκοψαν το ερωτικό τους όργανο από την ρίζα και το περιέφεραν μαζί με τους ενόχους στους δρόμους της πόλης προς γνώση και συμμόρφωση των υπολοίπων. Καθ’ όλη τη διάρκεια του Βυζαντίου και στους έντεκα αιώνες ζωής του υπάρχει ανελλιπώς μια Νομοθεσία για τα θέματα αυτά, η οποία καταδικάζει τους παιδεραστές. Τα παραδείγματα, είναι πάρα πολλά. Τιμωρούνται οι βιαστές κ.λ.π.. Βιασμοί ανηλίκων υπό την κάλυψη πρόωρων γάμων «Ε.Ε.»: Αληθεύει, ότι  Βυζαντινοί  γονείς πάντρευαν τα κορίτσια τους από πέντε ετών με πλούσιους άρχοντες, οι οποίοι τα βίαζαν από την πρώτη στιγμή που τα έπαιρναν; - Ναι αληθεύει. Πάρα πολλοί βυζαντινοί γονείς βιάζονταν να παντρέψουν τα κορίτσια τους, αλλά η κορυφή του παγόβουνου σ’ αυτό το θέμα ήταν οι ίδιοι οι βυζαντινοί αυτοκράτορες. Εκείνοι φυσικά δεν πάντρευαν τα παιδιά τους από βιοποριστική ανάγκη, αλλά για λόγους συμμαχιών. Εάν ο αυτοκράτορας δηλαδή χρειαζόνταν εκείνη την στιγμή μια συμμαχία με τους Σέρβους για να πολεμήσει τους εχθρούς του και δεν είχε κόρη, ενώ οι αδελφές του, οι εξαδέλφες του, οι ανηψιές του  ακόμη και οι θείες του ήταν παντρεμένες, τότε ήταν σε πολύ δύσκολη θέση. Συγκεκριμένα ο  Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος (ιγ΄ αι. μ.Χ.) είχε μόνον αγόρια και ένα και μοναδικό κορίτσι, τη Σιμωνίδα, την οποία απέκτησε με πολύ μεγάλο κόπο, κάνοντας  τάματα, ευχές κ.λ.π.. Το αυτοκρατορικό κοριτσάκι ήταν μόνον 5 ετών, όταν το πάντρεψε με τον βασιλιά Κράλλη της Σερβίας, έναν άνδρα άνω των 40 ετών. Θα περιμέναμε από έναν άνδρα της ηλικίας του και βασιλιά, που τουλάχιστον είχε ολοκληρωθεί ο κύκλος του -είχε ξαναπαντρευτεί άλλες δύο φορές- ότι θα σεβόταν την ηλικία της πριγκήπισσας,  που σύμφωνα με τις περιγραφές των ιστορικών, έμοιαζε με «δεσποινάριον», ήταν ντυμένη δηλαδή σαν αυτοκράτειρα, ενώ ήταν μόνον 5 ετών κοριτσάκι. Ο συγκεκριμένος αυτοκράτορας έκανε το τελείως αντίθετο· δεν σεβάστηκε τιποτα. Οι ιστορικοί μας λένε, ότι το παιδί ήθελε να γυρίσει πίσω στους γονείς του, αλλά εκείνοι κοίταζαν πρώτα την συμμαχία, αδιαφόρησαν και δεν την βοήθησαν. Όταν  η Σιμωνίδα στα 21 της χρόνια χήρεψε είχε καταστραφεί για πάντα ψυχικά και σωματικά, δεν μπορούσε πιά να τεκνοποιήσει και κλείστηκε σε μοναστήρι. Η πριγκήπισσα Σιμωνίς, το «δεσποινάριον». Ο πατέρας της, Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος, την πάντρεψε με το μεσήλικα βασιλιά Κράλλη της Σερβίας σε ηλικία 5 ετών. Ο βασιλιάς τής συμπεριφερόταν σεξουαλικά σαν να ήταν oλοκληρωμένη γυναίκα. Μετά το θάνατο του συζύγου της, η μόνη διέξοδος για την 21χρονη τότε Σιμωνίδα ήταν το μοναστήρι. (Νωπογραφία ιδ΄ αι. από το μοναστήρι Γκρατσάνιτσα της Σερβίας.)   «Ε.Ε.»: Έχουν καταγραφεί κι άλλες περιπτώσεις; - Ασφαλώς, κι  άλλες πριγκήπισσες παντρεύτηκαν 8-9-10 ετών. Ο Λουδοβίκος της Γαλλίας έδωσε στον Ανδρόνικο Α΄ Κομνηνό (ιβ΄ αι. μ.Χ.), ο οποίος τότε ήταν 60 ετών, ένα κοριτσάκι 11 ετών, την  Αγνή, την οποία μετονόμασαν σε ΄Αννα. Πάντα έπαιρναν ένα βυζαντινό όνομα οι πριγκήπισες. Ο Λουδοβίκος δεν έδωσε καμμία σημασία για την τύχη αυτού του παιδιού μέσα στην Αυλή. Ακόμη και ο ίδιος ο επίσκοπος που τους πάντρεψε, βλέποντας ένα 11χρονο κοριτσάκι, παρέλειψε μία ευχή, εκείνη που λέει ο παπάς στο τέλος στο ζευγάρι μπροστά στην ωραία πύλη, για «καλές εισόδους και καλές εξόδους». Αυτή η ευχή έχει το νόημα, ότι στο εξής το σέξ θα είναι ευλογημένο, αλλά εκεί ο επίσκοπος, το παρέλειψε σκόπιμα. «Ε.Ε.»: Πως γνωρίζουμε όμως, ότι ο αυτοκράτορας είχε πράγματι σχέσεις με την 11χρονη σύζυγό του; - Το γνωρίζουμε, διότι αμέσως βούτηξε το κοριτσάκι από την Εκλλησία κι έφυγαν λέγοντας στον Επίσκοπο να πεί και τα υπόλοιπα·  ήταν ασυγκράτητος. Τέτοιες περιπτώσεις με αυτοκράτορες να παντρεύονται δεκάχρονα κοριτσάκια, είναι  τουλάχιστον  είκοσι. Οι πιο γνωστές περιπτώσεις είναι αυτές της μικρής Σιμωνίδας και της ΄Αννας. Υπάρχουν όμως κι άλλοι γάμοι εκατέρωθεν. Δηλαδή, ή στέλνουμε μικρά κορίτσια έξω, ή δεχόμαστε μικρά κορίτσια απ’ έξω. Ξέρουμε τα «πριγκηπικά». Και για τον απλό λαό, μαθαίνουμε απο εκείνες τις  περιπτώσεις, που έφτασαν  στο Πατριαρχικό Δικαστήριο ή, στα περιφερειακά Πατριαρχεία, για να ακυρώσουν τους γάμους. Αντιλαμβανόμαστε, ότι όλα αυτά κρύβουν πίσω τους, δεκάδες ανώνυμες περιπτώσεις. «Ε.Ε.»: Και οι κατηγορίες για τον Κωνσταντίνο τον Κοπρώνυμο; - Αυτός ήταν εικονομάχος. Ακόμη και το «Κοπρώνυμος» θα έλεγα, ότι είναι μιά ψευδής κατηγορία. Σημειωτέον, ότι για τον Κοπρώνυμο έλεγαν, ότι αγαπούσε τα αγοράκια, αλλά αυτό μάλλον είναι απλά μία ανυπόστατη κατηγορία της Εκκλησίας, επειδή ήταν εικονομάχος. Κανείς δεν είναι αθώος φυσικά, μέχρι της αποδείξεως του εναντίου. (Σ.σ.: Βλ. Ένας αυτοκράτορας «Κοπρώνυμος», επειδή συγκρούστηκε με την Εκκλησία). «Ε.Ε.»: Τα παιδιά τι  αντιπροσώπευαν για τους βυζαντινούς γονείς; - Επένδυση! Για τις βυζαντινές οικογένειες οι άτεκνοι, είναι δυστυχείς, κυρίως όταν πρόκειται για τον αυτοκράτορα, που δεν αφήνει και διάδοχο και δημιουργούνται προβλήματα στη δυναστεία του. Ένα τέτοιο παράδειγμα, είναι η Θεοδώρα, που  δεν απέκτησε  παιδί με τον Ιουστινιανό,  διότι λέγεται, ότι  είχε αποκτήσει δύο παιδιά την εποχή που ήταν ελεύθερη, αλλά επί πλέον  είχε υποστεί και αρκετές εκτρώσεις, που την έβλαψαν, διότι με τον τρόπο που γίνονταν τότε οι εκτρώσεις άφηναν μία μόνιμη στείρωση. Πολλοί και διάσημοι αυτοκράτορες, όπως ο Βασίλειος ο Βουλγαροκτόνος, ο Ιουστινιανός κ.λ.π.,  δεν είχαν καθόλου απογόνους και αυτή η έλλειψη διαδόχων ίσως να αλλάζει και την δυναστειακή Ιστορία του Βυζαντίου, αλλά γενικά, οι βυζαντινοί γονείς, χαίρονται να κάνουν παιδιά, για να δοξάζουν τα  ονόματα των προγόνων, για να συνάπτουν επωφελείς γάμους για τα παιδιά τους επωφελούμενοι και οι ίδιοι, διότι ανέβαιναν κοινωνικά, καταξιώνονταν κ.λ.π..  Ο Νόμος επέβαλε τότε να παντρεύονται τα κορίτσια από 12 και τα αγόρια από 14 ετών, πράγμα που σήμερα φαίνεται εξωφρενικό, αλλά τότε ήταν συνηθισμένο. Ο νόμος αυτός παραβιαζόνταν συχνά, διότι οι γονείς μπορούσαν να αρραβωνιάσουν και να ξεφορτωθούν  τα κορίτσια τους από τα 5 τους χρόνια, για να φροντίσουν μόνον τους άρρενες απογόνους τους. «Ε.Ε.»: Μιλάμε για εκπόρνευση δηλαδή; - Κάπως έτσι. Μπορούσαν να αρραβωνιάζουν από 5-7 ετών τα κοριτσάκια, που τα έστελαν μόνα τους στο σπίτι του γαμπρού, ο οποίος θα έπρεπε να περιμένει πότε θα έφταναν στα δώδεκα, για να ολοκληρωθεί η σχέση τους. Αλλά επειδή τότε δεν υπήρχαν καλά  οργανωμένα ληξιαρχεία μπορούσαν να «μεγαλώνουν» την ηλικία της κόρης, ώστε να επιτραπούν στον γαμπρό οι πρόωρες σεξουαλικές σχέσεις με το κοριτσάκι, όσο και αν αυτό από ιατρικής άποψης απαγορεύεται, διότι βλάπτει ψυχικά και σωματικά. «Ε.Ε.» Αυτό ήταν ο κανόνας;  - Όχι, αλλά ερευνώντας την Εκκλησιαστική Νομοθεσία διαπιστώνουμε  πάρα πολλές τέτοιες περιπτώσεις, διότι κάποιοι αρραβώνες διαλύονται από τους γονείς, ή το κοριτσάκι κλαίει και παραπονιέται κι έτσι αναγκάζεται  ο ίδιος  ο κληρικός  να ακυρώσει  τον αρραβώνα και να επιστρέψει ο γαμπρός την προίκα στους γονείς, ώστε να αποκατασταθεί το παιδί με αυτά τα λεφτά. Το γεγονός, ότι ισχύει αδιαλλείπτως αυτή η  Νομοθεσία χωρίς να καταργηθεί μας δείχνει, ότι και οι παραβιάσεις ήταν πολύ συχνές. «Ε.Ε.»: Δηλαδή στον αρραβώνα παρίστατο και κληρικός; Βεβαίως. Το έθιμο αυτό ισχύει ακόμη στην Κύπρο και μέχρι πριν κάποιες δεκαετίες ίσχυε και στην Ελλάδα. Η Εκκλησία είχε μεγάλη ανάμειξη στην προσωπική ζωή των πιστών για να τους ελέγχει. Εάν αποδεικνυόταν, ότι το κοριτσάκι ήταν μικρότερο των 12 ετών και ένας κληρικός ευλογούσε τον γάμο, τότε τον έδιωκαν ως συναυτουργό στην απάτη, διότι ιερούργησε παρανόμως. Ο ίδιος συνήθως έλεγε, ότι οι γονείς τον εξαπάτησαν μεγαλώνοντας την ηλικία της νύφης. Τα κορίτσια στο Βυζάντιο είχαν βέβαια μια δυσμενή αντιμετώπιση, αλλά οι βυζαντινοί δεν ήταν γενικά εναντίον των κοριτσιών, διότι δεν τα σπούδαζαν, τους βοηθούσαν στις οικιακές εργασίες κ.λ.π., ούτε έφθαναν στο σημείο να τα σκοτώνουν, όπως στην Κίνα. Μόνον οι πολύ ευκατάστατες οικογένειες μόρφωναν τις κόρες τους, ενώ οι υπόλοιποι ενδιαφέρονταν μόνον να  τις παντρέψουν γρήγορα. Γενικά οι βυζαντινές οικογένειες φρόντιζαν τα παιδιά τους περιμένοντας φυσικά την ανταπόκριση. ΄Αρα, κατά πολλούς τρόπους ήταν επένδυση τα παιδιά και, όπως είπαμε, αλλοίμονο στους άτεκνους.   Καθώς όμως δεν γνώριζαν τους λόγους της στειρότητας νόμιζαν, ότι ήταν θεϊκή κατάρα, για αυτό και η Εκκλησία έχει διάφορους αγίους, που θεραπεύουν την στειρότητα. Για παράδειγμα μέχρι σήμερα ακόμη τρώς ένα μήλο από την Παναγία την Χρυσοβαλάντω,  πίνεις νερό από την πηγή του τάδε αγίου και θεραπεύεις την ατεκνία, καταπίνεις το φυτίλι από το καντήλι της Παναγίας της Τσαμπίκας στην Ρόδο και αποκτάς παιδί κ.ά.. Υπήρχαν δεκάδες άγιοι στην Κωνσταντινούπολη, που έδιναν παιδιά. Μετά τη γέννηση των παιδιών υπήρχαν και πολλοί άγιοι, που ασχολούνταν αποκλειστικά με αυτά, όπως ο άγιος Στυλιανός, για να «στυλώσουν» τα βρέφη, ο Στέργιος στην Βόρειο Ελλάδα, ο Ζήσης, ο Πανταζής, που υποτίθεται ότι βοηθούσαν στην επιβίωση των  βρεφών, διότι ήταν δύσκολα τα  πράγματα, υπήρχε πάρα πολύ μεγάλη θνησιμότητα.  Το ίδιο συνέβαινε και με τον μητρικό θηλασμό, που κατέφευγαν πάλι στους αγίους, διότι ήταν φοβερά  δύσκολο για μια λεχώνα του Βυζαντίου να μην έχει γάλα· έπρεπε να πληρώνει  μία άλλη γυναίκα για να θηλάσει και το δικό της παιδί, κάτι που ήταν δυσβάσταχτο για τους φτωχούς κι έτσι υπήρχαν άγιοι, που πήγαινες εκεί, έπινες το αγίασμά τους, για να επενέλθει το γάλα. Ο σκανδαλισμός των καλογήρων από τους έφηβους «Ε.Ε.»: Οι περιηγητές της εποχής μιλούν για απάνθρωπη εκμετάλλευση παιδιών. - Έτσι είναι. Οι περισσότεροι περιηγητές είναι Λατίνοι και ίσως να διόγκωναν τα πράγματα. Πράγματι κάποια παιδιά δούλευαν στα κτήματα τις Εκκλησίας, δεν θα έλεγα όμως με κακές συνθήκες. Επίσης ένα πρόβλημα, που αντιμετώπιζε η Εκκλησία ήταν οι νεαροί έφηβοι, που πήγαιναν στις μονές, διότι σκανδάλιζαν τους μεγαλύτερους. Είναι ένας κανόνας του Μεγάλου Βασιλείου (ο οποίος είχε μεγάλη πείρα από μονές, καθ’ ότι  σαν επίσκοπος Καισαρείας οργάνωσε πολλά μοναστήρια), όπου αναγράφει, ότι δεν θέλει τα νεαρά αγόρια μέσα στα πόδια των καλογήρων, διότι μπορούσε να σκανδαλιστεί κάποιος καλόγηρος. Οι συνείσακτες παρθένες - παλλακίδες «Ε.Ε.»: Υπάρχουν κι οι παραινέσεις "προς τους έχοντας παρθένους συνεισάκτους". Γιατί γράφονταν αυτές; - Του Ιωάννη του Χρυσόστομου είναι, που είχε ασχοληθεί πολύ με αυτά. Προέτρεπε να μην εκμεταλλεύονταν τις παρθένες, που έπαιρναν στο σπίτι. Τότε η παρθενία ήταν πολύ μεγάλο αγαθό και έχει μείνει η νοοτροπία σχεδόν σε όλους τους μεταβυζαντινούς αιώνες. Γι’ αυτό και υπήρχε μεγάλη διαφορά στην αποζημίωση που έδινε ο βιαστής σε ένα κορίτσι, που ήταν παρθένος από μία άλλη γυναίκα, που δεν είναι παρθένος, ή σε  μία χήρα, που θεωρούνταν «ενάρετος» και ο κόσμος βεβαίωνε ότι έμενε μόνη. «Ε.Ε.»: Για να συντάξουν τέτοιους κανόνες πρέπει να υπήρχε έντονο πρόβλημα. - Βέβαια, η Νομοθεσία, πάντα δείχνει το πρόβλημα. Οι συνείσακτοι ήταν θα λέγαμε οι παλλακίδες της εποχής, μή νόμιμες συζύγους  δηλαδή. Η παλλακίδα ήταν κάποια  γυναίκα, που την στέγαζε ο σύζυγος στο σπίτι του, βοηθούσε στις δουλειές, αλλά και  «τόνωνε» ερωτικά τον σύζυγο. Βλέπουμε ότι αυτό συνηθίζεται και στο Ισλάμ, όπου υπάρχει η πρώτη σύζυγος και οι υπόλοιπες είναι παλλακίδες. Αφού στο Βυζάντιο δεν επέτρεπαν πολλές νόμιμες συζύγους, ξεκίνησε ο θεσμός της παλλακίδας.

Ευνουχισμοί παιδιών για... εκκλησιαστική καριέρα

«Ε.Ε.»: Υπήρχαν ευνούχοι στο Βυζάντιο; - Οι ευνούχοι στο Βυζάντιο είναι μία πολύ μεγάλη κατηγορία. Και εκεί υπάρχει το περίεργο, ότι οι ίδιοι οι γονείς δίνουν το παιδί τους να ευνουχισθεί, για να κάνει καριέρα στην Εκκλησία. Πολλές φορές ο αρχιεπίσκοπος είναι ευνούχος, πολλοί επίσκοποι επίσης είναι ευνούχοι,  υπάρχει  μία ξεχωριστή ιερατική καριέρα για τους ευνούχους. Μάλιστα ο ο Παύλος ο Αιγινήτης (ζ΄ αι. μ.Χ.) περιγράφει και πώς γίνεται ο ευνουχισμός.

«Ε.Ε.»: Πως γινόταν δηλαδή;

- Όταν ήταν μικρό το αγόρι το έβαζαν μέσα σε μια λεκάνη με ζεστό νερό και του συνέθλιβαν  τα γεννητικά όργανα με το χέρι, δεν το χειρουργούσαν. Ο ευνουχισμός γινόταν και σε άλλους λαούς και στο Ισλάμ για τους φρουρούς, που φύλαγαν το σεράι και το χαρέμι, αλλά το έκαναν και στην αρχαία Κίνα. Και εκεί επίσης μέσα στα Ανάκτορα όλοι οι φρουροί ήταν ευνούχοι· μόνον ο αυτοκράτορας ήταν άνδρας. Στην Κίνα δεν είχαν ούτε ίχνος γεννητικών οργάνων, δεν συνέθλιβαν μόνον τους όρχεις.

«Ε.Ε.»: Και οι «παρακοιμώμενοι» του βυζαντινού αυτοκράτορα ήταν ευνούχοι; 

- Ναι, συνήθως ήταν. 

«Ε.Ε.»: Ο Βασίλειος Α΄ ο Μακεδών όμως, άν και παρακοιμώνενος του αυτοκράτορα δεν ήταν.

-Όχι, διότι ένας ευνούχος, δεν γινόταν ποτέ αυτοκράτορας. (Σ.σ.: βλ. Οι δυό γάμοι βυζαντινού αυτοκράτορα με άνδρες). Έπρεπε να ήταν αρτιμελής. Μια ποινή που ίσχυε στο Βυζάντιο για τους  βιαστές, ήταν η ρινοκοπή· δεν έκοβαν πάντα το όργανο, έκοβαν τη μύτη ως τιμωρία για διάφορους λόγους. Στο Βυζάντιο όμως, ανθούσε και η «πλαστική χειρουργική» κι έτσι εκείνος που του έκοβαν τη μύτη πήγαινε και έβαζε μια καινούργια μύτη, που ήταν συνήθως ασημένια,  γι’ αυτό έχουμε και το επώνυμο Ασημομύτης. Υπάρχει και παράδειγμα αυτοκράτορα, του Ιουστινιανού Β΄ του Ρινότμητου, που του είχαν κόψει την μύτη, αλλά ανέβηκε δυό φορές στο θρόνο με τεχνητή μύτη. 

Πριγκηπικοί ευνουχισμοί

Κι επειδή ο αυτοκράτορας έπρεπε να είναι αρτιμελής, ήταν πολύ εύκολο να ξερριζώσουν την δυναστεία του οι αντίπαλοί του απλά με το να πάρουν τα παιδιά του, εστω και μικρά παιδάκια και τα ευνουχίσουν . «Ε.Ε.»: Έχουμε τέτοια παραδείγματα; - Βεβαίως. Τα παιδιά του Μαυρικίου. Υπάρχουν ιστορίες ολόκληρες, αλλά επαναλαμβάνονται πολλές φορές και οι ιστορικοί το αναφέρουν λέγοντας, ότι «τα παιδιά του αντιπάλου τα ευνούχισαν», για να μην έχουν πρόσβαση στον θρόνο. Ήταν πολύ άγρια τα πράγματα στην κορυφή του Βυζαντίου και ιδιαίτερα οι δυναστειακοί αγώνες και οι δυναστεικοί φόνοι.

 «Ε.Ε.»: Το ότι χιλιάδες νέοι έγιναν ρασοφόροι και μοναχοί χωρίς να χαρούν την ζωή τους δεν είναι η πιο φριχτή κακοποίηση;

     

- Σύμφωνα με δικές μας ιδέες σήμερα αυτό θα θεωρούνταν σεξουαλική κακοποίηση. Το να μήν επιτρέψω σ’ ένα κορίτσι ή σ’ ένα αγόρι να έχει μια ομαλή σεξουαλική ζωή παρά την θέλησή του εγώ νομίζω, ότι είναι πράγματι σεξουαλική κακοποίηση, αλλά οι βυζαντινές οικογένειες το είχαν τιμή τους να έχουν ένα κορίτσι ή ένα αγόρι σε μοναστήρι, για να μονάσει. Για τα αγόρια υπήρχαν πολλά προνόμια, απέφευγαν την στράτευση κ.λ.π.. Στο τέλος βέβαια οι βυζαντινοί έφθασαν στο σημείο να έχουν διακόσιες χιλιάδες νέους κλεισμένους στα μοναστήρια, ενώ ο Παλαιολόγος είχε μόνο πέντε χιλιάδες στρατιώτες για να αμυνθεί.  

Με το δεύτερο γάμο του ο αυτοκράτορας Ηράκλειος «νομιμοποίησε» τη μακρά αιμομικτική του σχέση με τη Μαρτίνα, τη δεκατετράχρονη κόρη της αδελφής του. Μαζί της απόκτησε περίπου δέκα παιδιά, πολλά εκ των οποίων υπέφεραν από διάφορες σωματικές αναπηρίες.

Αιμομιξίες αυτοκρατορικές ή μή

 «Ε.Ε.»: Στην κοινωνία εκείνη και όσο πιο παλιότερα πάμε, η αιμομιξία, είναι σύνηθες φαινόμενο.

- Έχουμε πολλά παραδείγματα. Ο Ηράκλειος διέπραξε αιμομιξία· παντρεύτηκε την κόρη της αδελφής του, δηλαδή την ανηψιά του την Μαρτίνα, που ήταν και νεαρό κορίτσι. Ο Ηράκλειος είχε ένα ανατομικό πρόβλημα στην ουρήθρα· είχε έναν επισπαδία, που σημαίνει, ότι είναι αλλού το στόμιο της κύστης αντί να είναι εμπρός είναι δηλαδή στη ράχη του πέους. Έτσι πολλοί έλεγαν, ότι αυτό ήταν η θεία τιμωρία για τα ανόσια που έκανε.

Ύστερα, υπάρχουν και οι Κομνηνοί. Ο Μανουήλ Κομνηνός είχε σχέσεις με μία ανηψιά του και  ο αδελφός του  με μία άλλη και ο κόσμος αναρρωτιόνταν το ποιός είναι πιο αμαρτωλός, αυτός που συνδέεται με την κόρη της αδελφής του, ή εκείνος που συνδέεται με την κόρη της εξαδέλφης του; Όταν βλέπουμε, ότι η αυτο- κρατορική οικογένεια έχει φανερές αιμομικτικές σχέσεις, τότε καταλαβαίνουμε τι γίνεται στις φτωχές και στις αγροτικές οικογένειες και μάλιστα  σε μεγαλύτερο βαθμό, αλλά δεν έρχονται ποτέ στο φως. Κάποιες περιπτώσεις ανωνύμων έφθασαν μέχρι τα Δικαστήρια κι αυτό δείχνει, ότι το πρόβλημα ήταν μεγάλο.

Αγγελική Ρέτουλα

17.9.2009

Διαβάστε επίσης:

·          Την μελέτη στα Αγγλικά της Δρ. Έφης Ρεμπελάκου υπό τον τίτλo: Child sexual abuse: Historical cases in the Byzantine Empire   

Ο υιός του αρχηγού της Χαμάς, μιλά για τα τελευταία δέκα χρόνια της ζωής του

Hamas leader son talks about the last ten years of his life.

Χαμάς Και Παιδεραστια

The Past and the Future of the Wider Middle East

An analysis, addressed to Commander U.S. European Command and Supreme NATO Allied Commander Europe, Admiral James Stavridis


by George Sidirountios, MA (V. Cult.), MA (Hist.), PhD cand. (Hist.)

Dear Sir, with respect and sincere admiration

Plans for a safe and prosperous future of mankind cannot be made without analysing the past.
Sixty four thousand years ago, people used the oldest arrow heads we ever discovered. Indeed, Humanity has a long presence on the planet and the general assumption is that there is always evolution and progress. This is false, because there had also been disastrous setbacks. Entire civilisations were wiped out by hoards of barbarians who introduced nothing else than slaughter and destruction. For example, the Germanic tribes of Alaric, driven by a savage desire to loot and enslave, invaded almost the entire ancient Greece in the end of the 4th century CE. Not much later, the same tribes invaded and destroyed the Western Roman Empire. As a result, Europe fall into the hands of uncivilised leadership, and the Dark Ages followed. However, the Christian Eastern Roman Empire known as Byzantium, managed to repel barbarians for centuries, and civilisation was preserved there. Byzantium did have higher education foundations, hospitals, social care, banking system, fashion, advanced architecture and other cultural and technological achievements.

In the seventh century, Arabic tribes coming from the unfriendly deserts decided to conquer better lands. In the centuries that followed, they raged repeated destructive wars almost everywhere in the Mediterranean. Although they did not manage to conquer the entire Byzantium, much of the best lands, such as fertile Egypt, fall into their hands. The long lasting process of conquering the Eastern Christian World was completed by certain central Asian Turkic tribes, whom the Arabs converted to Islam. Those Turks, together with the Arabs, imported forces of cultural stagnation to the areas they conquered, to the extent that many of those remain nowadays some of the World's worst places regarding human rights. Repeated Arabic and Turkic aggression destroyed and enslaved not only Eastern Christianity, but also invaded many other parts of Southern Europe, and reached as deep as central Europe. It seems the World has forgotten that long before and after the Crusades, Islam was on the offence and not on the defence. Therefore, it was most unfortunate that the Pontifex Maximus Benedict XVI offered his own apology to the Muslims on the issue of the Crusades. The Islamic World did not welcome this most generous gesture with a reply of their own apologies for their long lasting expansionist and unjust holy wars. On the contrary, the Islamic World perceived the apology of the Pope as an admission that the Christians started the problems. This false perception is one of the main driving forces behind the ideology of religious extremists. Not only this, but also a wider number of myths have been circulated about how good the Arabs and the Turks have been to the World. For example, the numerals that everybody calls Arabic, are actually Indian, and they existed several centuries before the Arabs first show them. Another myth that should be exposed is about the famous ancient Arabic medicine, which, in fact, did not move even one step forward from the medicine taught by Dioscurides centuries before. The World should learn that most of what is presented to us as Islamic cultural heritage, comes directly from ancient Egypt, Persia, Israel, Greece, Rome and other traditions. Even the word Muslim first appears in a Greek text with reference to 4th century BCE Israelite history, and it was the name of a brave Israelite warrior who fought on the side of Alexander the Great. The World should understand that Muslims conquered and area which already had advanced achievements before their arrival. It was there, when, already by the 3rd century BCE, Aristarchos of Samos taught that the earth moves around the sun. The same century Eratosthenes in Hellenistic Egypt calculated the circumference of the earth with accuracy. Ctesibius made clocks and pumps in the same area, and already by the first century CE, Heron the Alexandrian used steam engines. A cultural development of the highest importance was also made in the first century by the Israelite philosopher Philo of Alexandria, who identified the One God with Heraclitus's Reason. Since then, Humanity was introduced to the idea that the One God - Reason is the driving force of the Universe. The World should learn that, although the Arabs and the Turks conquered the richest part of the Ancient World in terms of economy, culture and technology, they did not move a step forward. On the contrary, they moved backwards, to the extent that even nowadays many Muslims believe that the earth is flat and not moving. Some scholars, either intentionally or by ignorance, prefer to compare the best centuries the Arabs had with the worst centuries of the Western Europe during the Dark Ages. They do not compare the Arabic World with Byzantium, or with the Hellenistic or Classical civilisations, which were much more advanced in many aspects. The history we know does not emphasise on that, during the centuries of Arabic and Turkic expansion, waves of refuges flooded Western Europe and brought with them the educational forces that gradually helped to recover from the Dark Ages. After centuries of stagnation, gradually and painstakingly, researchers studied what had survived from the works of ancient thinkers, and this is how they brought Renaissance and Enlightenment. Those two movements resulted to the creation of our own modern civilised World of freedom of speech, human rights, science and the arts.

The question here is, where exactly the World's powers of knowledge and progress came from? In terms of geography, the cradle of the most noble ideas and the most important civilisation achievements, is consisted by the lands of the Wider Middle East. It is evident that since religious fanaticism prevailed in that area, all those ancient powers that gave birth to civilisation, gradually ceased to flourish. However, this does not mean that the seeds of those forces do not exist exactly in the same areas. A significant development in re-discovering and continuing the ancient heritage, was the Greek revolution which started in 1821. The process of liberation of Asia Minor and Armenia from the Islamic occupation ended unsuccessfully in 1922 with the systematic slaughter and persecution of millions of Christians. The World should learn that since 1914 German officers under the guidance of Otto Liman Von Sanders made the genocide plans and gave instructions to the Turks. Not only that time, but also in Cyprus 1974, certain Christians were again on the side of an aggressive Islamic country which fought an expansionist war. US and UK military forces openly sided with the Turks by stopping the Greek army and betraying its positions. The abandonment of Eastern Christianity demoralised the Christian people of the area, and pushed many of them to emigrate. The World should understand that all Christian countries which neighbour Middle East have a very low and very aged population, and is a matter of time when they fall into Islam. All Christian minorities who, nowadays live within Islam, experience rapid decline and often face savage persecutions. On the contrary, all Islamic minorities who live within the West, experience rapid growth.

Apart from the liberating wars various peoples fought in the Balkans, Asia Minor, the Caucasus and Kurdistan in the 19th and 20th centuries, another significant development took place in the late 1940s. That time, many survivors of the WWII Holocaust, together with certain people who wanted to continue the heritage of the ancient Israelites, liberated some lands of exceptional historical importance. According to Strabo and Josephus, the ancient Israelites were no other than a mixed people of various ethnic descent, such as Egyptians, Phoenicians, Idumeans, Itureans, Galileans, Greeks, Romans, Samaritans and others. Faith to a single God was the most important factor that united people of different races and different ethnic origins. Together with the modern Kurds, Greeks, Copts, Armenians, Alevi, Zoroastrians, Maronites and other ethnic and religious minorities, the modern people of Israel are those who do have a just case for the liberation of the lands which gave birth to the most important civilisations of the entire World. Therefore, it was a mistake that Israel was also left alone in its struggle to liberate Sinai in 1973. Since then, it seems that Israel is heading for a decline, similar in nature like that of the Greeks and the Armenians. Up to recently, all those peoples who want to continue and develop their ancient heritage, have been betrayed by their "Civilised Allies" to a disastrous extent. However, Israel and the Kurds remain combatant and at the very front line in the war against the primitive forces that gave birth to the Dark Ages.

The World should realise that extreme Islamism is nothing more than an old and aggressive ideology which persuaded and prepared the minds of certain people, the Arabs and the Turks, to rage war in order to conquer, loot and enslave. The World's present enemy is nothing else than any ideology which claims that it holds the only truth, and rejects all others as false. Religious, racial or political absolutism is the only enemy of the World, and not any religion, race or political system in particular. The enemy is whoever regards his own religious, political, ideological and/or other views as infallible. Absolutism and inflexibility are the mechanisms, which destroy civilisation.
Many of us have the illusion that we live in a free World, where we could criticise anybody and anything. The reality is that we live in a censored World because we cannot openly criticise a certain person who started a religion and lived fourteen centuries ago. Also, we cannot criticise a certain holy book. Therefore, our World is not free. It is censored. It is the duty of the free people to act collectively in order to extirpate the censors. Conversion of the censors to other ideologies and faiths should become a priority. The methods of conversion should become subject of scientific research. Millions of oppressed people are waiting for their liberation from their censors.

The US is a continuator of the ancient civilisations of the Wider Middle East region because it follows the religions, the political systems, the science and the arts which were born there. The US is currently the most combatant reserve of the civilised World, and is a natural leader in the process for the liberation of the mankind from religious fanaticism. EU is also direct descendant and continuator of ancient civilisations, but is in a weaker position than the US because of the millions of Islamists who reside within its borders. Europe, as a continent, does not notice that already in its South East, the Islamic population is higher than the non Islamic. The fear and the insecurity of the Christian populations in South Eastern Europe cannot result into any prosperous future, and it is a matter of time when that region falls as a whole into the hands of Islamic expansion.

Τhe World should not abandon the remnants of the moderate elements, who still reside in the Wider Middle East. They are waiting for rescue for centuries. That region is the area where Humanity should return to examine the historical and cultural process that gave birth to religions, philosophy, science, the arts and all that which we call our own civilisation. Numerous ancient archaeological sites, written sources and traditions remain unresearched. For example, on the Kurdish mountains, Humanity only recently discovered its most ancient temple that is 12000 years old. A process of restoration in the lands which gave birth to culture, has every potential to result into a new era of global prosperity. How else can Humanity revitalise itself, if not starting from its foundations?

Yours faithfully
George Sidirountios
sidirountios@yahoo.com

ζώντας μακρυά από τη σαρία